دسته‌بندی نشده

عفونت واژن

عفونت واژن

عفونت واژن التهاب ایجاد شده بوسیله عوامل بیماریزای میکروسکوپی نظیر قارچ، باکتری و ویروس است. این عارضه که به آن واژینیت (Vaginitis) نیز گفته می شود، همراه با ناراحتی، خارش، سوزش، درد، ترشح، و ایجاد بوهای غیر معمول در واژن بوده، باعث تحریک و آسیب پوست و بافتهای ظریف ناحیه می شود. خوشبختانه عفونت واژن قابل درمان است و درمان آن بستگی به عامل ایجاد کننده دارد. در صورت عدم درمان، التهاب ایجاد شده می تواند باعث آسیب دائمی اندام های تناسلی یا سایر مشکلات سلامتی شود و به دیگران نیز منتقل شود.

علت ایجاد عفونت واژن

عفونت واژن می تواند توسط باکتری ها، قارچ ها و سایر میکروارگانیسم ها ایجاد شود. شرایط خاصی احتمال این آلودگی را بیشتر می کنند که مهمترین آنها عبارتند از:

کاهش اسیدیته یا افزایش pH در واژن

هنگامی که اسیدیته واژن کاهش می یابد، تعداد باکتری های محافظ (لاکتوباسیل ها) که به طور معمول در واژن زندگی می کنند کاهش، و تعداد باکتری های عفونت زا افزایش می یابد و می تواند منجر به عفونت باکتریایی واژن (واژینوز باکتریایی) شود.

بهداشت ضعیف

وقتی ناحیه تناسلی تمیز نماند، تعداد باکتریها افزایش می یابد و احتمال عفونت باکتریایی را بیشتر می کند.

لباس های زیر تنگ و غیر جاذب

این نوع لباس زیر با به دام انداختن رطوبت زمینه را برای رشد باکتری و قارچ مساعد می کند.

آسیب بافتی

آسیب وارده به بافت های لگن، باعث ضعف دفاع طبیعی بدن در مقابل عمل باکتری ها می شود. آسیب می تواند در اثر تومورها، جراحی، پرتودرمانی ایجاد شود یا در اثر ناهنجاری های ساختاری مانند نقایص مادرزادی یا فیستول باشد.

تحریک

تحریک بافت های واژن می تواند منجر به ترک یا زخم شود که دسترسی به جریان خون را برای باکتری ها و مخمر فراهم، و رشد آنها را تقویت می کند.

علت عفونت واژن در سنین مختلف

عفونت واژن در گروههای مختلف سنی می تواند به دلایل گوناگونی ایجاد شود و در اینجا به پاره ای موارد اشاره می شود:

در کودکان

در کودکان، عفونت های واژن معمولاً به دلیل ورود باکتری های مقعد ایجاد می شوند. این باکتریها ممکن است وقتی که دختران، به ویژه در سنین 2 تا 6 سال، از عقب به جلو تمیز شوند، یا پس از عمل دفع، ناحیه تناسلی را به اندازه کافی تمیز نکنند، به واژن راه پیدا کنند. سایر دلایل عفونت واژینال در کودکان عبارتند از:

وقتی که دختران، به ویژه در سنین 2 تا 6 سال، از عقب به جلو تمیز شوند، یا پس از عمل دفع، ناحیه تناسلی را به اندازه کافی تمیز نکنند، به واژن راه پیدا کنند. سایر دلایل عفونت واژینال در کودکان عبارتند از:

  • خاراندن یا دستکاری کردن
  • قرار دادن یک شی (مانند اسباب بازی یا دستمال توالت) در واژن
  • سوء استفاده جنسی از کودک
  • آلودگی با کرمک (Pinworm)

در زنان سنین باروری

در زنان دوران باروری کاهش اسیدیته منطقه واژن می تواند باعث ابتلا به عفونت شود. شایع ترین عوامل کاهنده اسیدیته در این دوران شامل موارد زیر هستند:

  • تغییرات هورمونی قبل و حین دوره های قاعدگی یا دوران بارداری
  • همچنین دوش گرفتن مکرر
  • استفاده از اسپرم کش ها
  • مایع منی
  • گذاشتن تامپون به مدت طولانی (تامپون احتمالا یک محیط گرم و مرطوب برای رشد باکتری ها فراهم می کند)

در زنان یائسه

بعد از یائسگی، سطح استروژن کاهش می یابد. در نتیجه، بافتهای واژن نازک، خشک و شکننده می شوند و احتمال بروز ترک یا زخم و دسترسی باکتری ها یا قارچ ها بیشتر فراهم می شود. همچنین، کاهش اسیدیته واژن که در این دوران اتفاق می افتد، خطر عفونت را افزایش می دهد.

در زنانی که بی اختیاری ادرار دارند یا محدود به تخت هستند، ضعف نظافت ناحیه تناسلی و تحریک ادرار و مدفوع نیز از دلایل دیگر عفونت واژن هستند.

ولوو واژینیت غیر اختصاصی

در برخی موارد، دلیل مشخصی برای عفونت واژن یافت نمی شود. این وضعیت به عنوان ولوو واژینیت غیر اختصاصی (nonspecific vulvovaginitis) شناخته می شود. اگرچه این عارضه ممکن است در زنان سنین مختلف رخ دهد، اما بیشتر قبل از رسیدن به بلوغ دیده می شود.

انواع عفونت واژن

عفونت باکتریایی واژن

در حالت عادی مقدار معنی باکتری (معمولا لاکتوباسیل) در واژن زندگی می کنند. گاهی در اثر عواملی که همیشه شناخته نیست، تعداد لاکتوباسیل ها کاهش و به جای آن تعداد باکتریهای عفونت زا افزایش می یابد. رشد بیش از حد این باکتری ها و غیاب لاکتوباسیل ها باعث عفونت واژن می شود.

عفونت قارچی واژن

این عفونت ها معمولاً در اثر قارچی به نام کاندیدا آلبیکنس (Candida albicans) ایجاد می شوند. این قارچ به میزان کمی در واژن وجود دارد. اما عواملی مانند آنتی بیوتیک ها، با کاهش تعداد باکتری های، زمینه را برای رشد سریع آن فراهم می کنند. شرایطی مانند تغییرات هورمونی ناشی از بارداری، قرص های پیشگیری، قند خون مزمن و کاهش ایمنی بدن، فرد را مستعد عفونت قارچی می کنند.

عفونت انگلی واژن

این نوع عفونت در اثر ورود انگل های تک یاخته ای از طریق رابطه جنسی ایجاد می شود. نوع معروف این عفونت ها تریکومونیازیس (Trichomoniasis) نام دارد که در اثر ورود انگل تریکوموناس (Trichomonas vaginalis) ایجاد می شود. ابتلا به این عفونت، فرد را برای سایر بیماری های آمیزشی مستعد می کند.

عفونت ویروسی واژن

واژینیت ویروسی در اثر ورود ویروس هایی مانند ویروس هرپس سیمپلکس (HSV)، یا ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می شود. این ویروس ها از طریق رابطه جنسی گسترش می یابند و باعث بروز زخم ها یا زگیل های دردناک دستگاه تناسلی می شوند.

کلامیدیا و گونورآ

آلودگی با کلامیدیا شایع ترین عفونت مقاربتی در زنان سنین 18 تا 35 سال دارای شرکای جنسی متعدد است. گونورآ (Gonorrhea) یا سوزاک نیز یکی دیگر از عفونت های شایع آمیزشی است و اغلب همراه با کلامیدیا دیده می شود. این دو نوع عفونت اکثر مواقع بدون علامت بروز می کنند و می توانند طولانی شوند و مقدار قابل توجهی به باروری آسیب برسانند.

درد مقاوم Vulva

در ولوودینیا بدون وجود علت مشخصی، ناحیه وولوا (لب های واژن) دچار درد و ناراحتی مزمن می شود. علائم این عارضه مشابه عفونت های واژن است.

التهاب غیر عفونی واژن (واژینیت غیر عفونی)

گاهی التهاب واژن به دلایلی غیر از ورود موجودات تک سلولی به واژن رخ می دهد ولی از آنجا که علائم مشابهی دارد، در اینجا آورده می شود. دلایل عمده این نوع واژینیت عبارتند از:

آتروفی واژن (واژینیت آتروفیک)

این حالت معمولاً پس از یائسگی رخ می دهد. همچنین در هر برهه ای از زندگی که سطح استروژن کاهش می یابد، مانند هنگام شیردهی، یا به دلیل برداشتن تخمدان نیز می تواند ایجاد شود. کاهش سطح هورمون استروژن باعث نازکی و خشکی و باعث التهاب واژن می شود.

مواد تحریک کننده

صابون، شوینده های بدن، عطر و مواد ضد بارداری واژینال همگی می توانند واژن را تحریک کنند. همچنین مواد ورود اسپرم کش و مایع منی نیز تحریک کننده واژن هستند.

لباس تنگ و غیر نخی

پوشیدن لباس زیر هایی که رطوبت را حبس می کنند و نیز شلوارهای تنگ، باعث التهاب واژن می شود. لباس های تنگ همچنین باعث ایجاد بثورات گرمایی می شوند که به نوبه خود واژن را تحریک می کنند.

علائم عفونت واژن

برخی از عفونت های واژن ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکنند. در سایر موارد، شایع ترین علائم عبارتند از:

  • خارش یا سوزش واژن
  • تغییر در میزان و رنگ ترشحات واژن
  • احساس درد یا سوزش هنگام ادرار کردن
  • درد هنگام مقاربت
  • خونریزی واژن یا لکه بینی

علائم عفونت واژن بر اساس علت عفونت متفاوت و به صورت زیر است:

  • عفونت های باکتریایی معمولاً باعث ترشحات لغزنده و شفاف به رنگ سفید مایل به خاکستری یا زرد می شوند. این ترشحات ممکن است بویی شبیه ماهی داشته باشد که پس از رابطه جنسی به راحتی مشاهده می شود.
  • عفونت های قارچی به طور معمول خارش ایجاد می کنند. اگر ترشحات وجود داشته باشد، غلیظ و سفید است و بعضی زنان آن را شبیه پنیر کوتاژ توصیف می کنند. عفونت های قارچی می توانند باعث خارش واژن و قرمزی لب های ناحیه تناسلی یا وولوا (vulva) شوند.
  • تریکومونیازیس می تواند خارش، سوزش، قرمزی و تحریک واژن و گاهی درد ایجاد کند. ترشحات این عفونت معمولا زرد مایل به سبز است و ممکن است کف آلود باشد و بوی ماهی از آن به مشام برسد.

تشخیص عفونت واژن

تشخیص عفونت واژن به روش های زیر صورت می گیرد:

تاریخچه پزشکی

پزشک سابقه سلامتی فرد را مورد بررسی قرار می دهد و همچنین در مورد تعداد فعلی شرکای جنسی، سابقه ابتلا به عفونتهای واژن یا عفونت های مقاربتی، و وجود علائم عفونت اطلاعاتی جمع می کند.

معاینه و آزمایش

پزشک معاینه لگن را انجام می دهد و حین آن، نمونه ای از ترشحات واژن را جمع آوری می کند. این نمونه ها همراه با نمونه مایعاتی که در صورت لزوم از دهانه رحم گرفته می شود، جهت تعیین دقیق علت عفونت به آزمایشگاه فرستاده می شوند.

ارزیابی کودکان

کودکان مبتلا به واژینیت، مخصوصا واژینیت تریکومونایی مورد ارزیابی دقیق پزشکی قرار می گیرند تا احتمال قرار گرفتن آنها در معرض سوء استفاده جنسی بررسی شود.

درمان عفونت واژن

کلید درمان عفونت واژن ، صحت تشخیص است و فقط با تشخیص درست است که می توان نسبت به درمان مناسب اقدام نمود.

اقدامات اولیه

درمان اولیه شامل اقداماتی جهت بهبود علائم درد، خارش و سوزش است. این اقدامات شامل موارد زیر است:

  • استفاده از کمپرس خنک (قرار دادن کیسه های یخ روی ناحیه تناسلی)
  • نشستن در حمام سیتز خنک، حمام سیتز عبارت است از وان یا طشتی است که فرد در حالت نشسته در آن قرار می گیرد به نحوی که و آب فقط قسمت نشیمنگاه را بپوشاند.
  • شستشوی ناحیه تناسلی با آب ولرم فشرده شده از بطری آب

دارو درمانی

اگر اقدامات اولیه علائم را تسکین ندهد، ممکن است نیاز به دارو باشد. آنتی هیستامین های دهانی به تسکین خارش کمک می کنند. آنها همچنین باعث خواب آلودگی می شوند و در صورتی که ناراحتی ناشی از عفونت در خواب فرد اختلال ایجاد کرده باشد، می توانند مفید باشند.

برای درمان عفونت نیز با توجه به علت، داروی مناسب به شرح زیر تجویز می شود:

  • قرص مترونیدازول، کرم یا ژل کلیندامایسین برای عفونت باکتریایی
  • کرم ها یا شیاف ها برای عفونت قارچی
  • قرص مترونیدازول یا تینیدازول برای تریکومونیازیس
  • کرم یا قرص استروژن برای آتروفی واژن

در صورتی که عفونت واژن به دلیل عوامل تحریک کننده مانند صابون ایجاد شده باشد، پزشک برای کاهش تحریک، محصول دیگری را پیشنهاد می کند.

مراجعه به پزشک

عفونت های واژن تهدید کننده زندگی نیستند. ولی در صورت مشاهده موارد زیر باید حتما به پزشک مراجعه کنید:

  • قبلاً هرگز عفونت واژن نداشته اید
  • عفونت واژن داشته اید اما علائم جدیدی را تجربه می کنید
  • شرکای جنسی متفاوت یا جدیدی داشته اید
  • تب دارید
  • تصور می کنید که ممکن است باردار باشید
  • علائمی دارید که پس از درمان بازگشت می کنند

عفونت های قارچی را می توان در خانه با داروهای بدون نسخه ضد قارچ واژینال درمان کرد. با این حال، اگر مطمئن نیستید که به عفونت قارچی مبتلا هستید، همیشه عاقلانه است که با پزشک خود مشورت کنید.

هنگام مراجعه به پزشک باید بتوانید علائم خود را از نظر رنگ، بافت، بو و میزان ترشحات توصیف کنید. قبل از مراجعه به پزشک دوش نگیرید چون تمیز کردن ناحیه بر جواب آزمایش تاثیر می گذارد. ممکن است پزشک توصیه کند طی 24 تا 48 ساعت قبل از معاینه رابطه جنسی نداشته باشید.

پیشگیری از عفونت واژن

پیشگیری از عفونت واژن شامل موارد زیر است:

  • تمیز و خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی برای جلوگیری از عفونت واژن (شستشوی روزانه با صابون ملایم و بدون بو (مانند صابون گلیسیرین) و خشک کردن کامل توصیه می شود.
  • پاک کردن از جلو به عقب برای جلوگیری از انتقال باکتری های مقعد به واژن
  • آموزش بهداشت مناسب به دختران جوان
  • پوشیدن لباسهای گشاد و جاذب پنبه ای یا پارچه ای، برای گردش هوا و خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی
  • داشتن رابطه جنسی ایمن و محدود کردن تعداد شرکای جنسی
  • استفاده از کاندوم در هنگام رابطه جنسی

 

آیا مصرف قرص های ضد بارداری هورمونی با عفونت های قارچی ارتباط دارد؟

بله. مصرف قرص های ضد بارداری با خطر بیشتر عفونت قارچی همراه است. اگرچه، هنوز معلوم نیست که اگر مصرف قرص قطع شود، این خطر کاهش می یابد یا خیر.

آیا دوش گرفتن مکرر و استفاده از دوش های دارویی در پیشگیری از عفونت واژن موثر است؟

خیر. برعکس، این کار باعث خروج باکتری های محافظ طبیعی از واژن، کاهش اسیدیته و ایجاد عفونت واژن می شود.

آیا مصرف ماست در پیشگیری از عفونت واژن موثر است؟

بله. ماست به دلیل دارا بودن باکتری لاکتوباسیلوس از بازیابی سلامت واژن پشتیبانی می کند و به اشکال موضعی و خوراکی استفاده می شود.

چشم انداز بیماری عفونت واژن چگونه است؟

به طور کلی پاسخ عفونت واژن به درمان بسیار امید بخش و موثر است، و اگر به درستی تشخیص داده شده باشد، به طور صحیح درمان می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *